Detrás do outeiro

Detrás do outeiro
de Pedra Furada
había unha vella
que cortaba a viña
que o vello plantara.
E veu o lobo

que comeu a vella
que cortou a viña
que o vello plantara

detrás do outeiro
de Pedra Furada.

E veu o cazador

que matou o lobo

que comeu a vella

que cortou a viña
que o vello plantara

detrás do outeiro
de Pedra Furada.

E veu o...

Explicación:
Non hai uns personaxes fixos. Cadaquén vai dicindo o que se lle ocorre.

Salomé, de Porto do Son

categorias: 

Manueliño foi ó viño (varias versións)

Landrusiño
foi ó viño.
Rompeu o xerro
polo camiño.
Pobre do xerro,
pobre do viño,
pobre do cu
de Landrusiño.

San Pedro - Cangas

O teu pai
foi ó viño.
Partiu a xerra
no camiño.
Mal da xerra,
mal do viño,
mal das patas do gatiño.

Miguel de Barbadás

Manueliño
foi ó viño.
Rompeu o xerro
no camiño.
Mal polo xerro,
mal polo viño,
mal polo cu do Manueliño.

M. Barrio - V. Risco: “Etnografía...”

categorias: 

Dedín dedín (varias versións)

Dedín, dedín,
de San Roquín.
Rabo de cuco
con mazaruco.
Cando o rei
por aqui pasou,
todas as almas convidou,
só unha, que quedou.
Chirlo, merlo,
vaite deitar
onde a filla do rei
te mandar.

Avoa de Amelia, de Amoedo - Pazos de Borbén

Dedín,dedín,
de pequenequín,
de San Simón,
de rabo de mosca.
Cando o rei por alí pasou
sete damas encontrou
a rir, a chorar
por debaixo do altar.
Curro Murro,
vaite ó curro.
Galiña choca,
vaite deitar
que alí o niño
estate a esperar.

Explicación:
É unha canción para ir xogando cos dedos das mans da crianza. Mentres se vai cantando pásase o dedo do recitador por todos os do pequeno/a e agóchase aquel no que acaba a canción. Repítese nove veces e o dedo que quede sen agochar é o "gañador".

Dedín,dedín,
de pequenequín,
de San Simón,
de rabo de mosca.
Cando o rei por alí pasou
sete damas encontrou
a rir, a chorar
por debaixo do altar.
Curro Murro,
vaite ó curro.
Galiña choca,
vaite deitar
que alí o niño
estate a esperar.

Explicación:
É unha canción para ir xogando cos dedos das mans da crianza. Mentres se vai cantando pásase o dedo do recitador por todos os do pequeno/a e agóchase aquel no que acaba a canción. Repítese nove veces e o dedo que quede sen agochar é o "gañador".

Dedín, dedín,
do meu borriquín,
cando o rei
por aquí pasou
todas as damas
convidou,
menos unha
que quedou.
Chirlo mirlo,
vaite deitar
ás portiñas
de teu tío
que che dea
de comer
e de cear.

Explicación:
Son moitos os ditos que comezan por Dedín dedín... Poden ter a función de escoller entre os/as xogadores/as ou ben poden acompañar o xogo do mesmo nome Dedín, dedín entre un adulto e un neno/a. Neste caso, o adulto, mentres recita, vai dando belisquiños no dorso de cada un dos dedos do neno/a, que están estendidos. O dedo no que coincide a última palabra dóbrase. O xogo repítese ata que todos os dedos queden dobrados.

Cortizas, Antón: ”Chirlosmirlos...”

Dedín, dedín
“se chama” Roquín,
rabo de rula
mazaruca.
“Cuando” el rei
por aquí pasou
todas as aves
convidou
menos unha
que quedou.
“Aquella fue”
de gran pesar.
Chirlo mirlo,
vaite deitar
á cama do rei
sen che mandar.
Caeu a mesa,
caeu a artesa,
caeu a dama
coa súa condesa.
“Fuente de oro
parió el moro
fuente de plata
parió la gata”.
Chucurruchú
Mamabrú
que “duermes tu”.

Manuela, de Boebre – Pontedeume

Dedín dedín,
de que pequenetín,
de san serrón,
de rabo de mosca.
Cando o rei por aquí pasou
todas as damas convidou
“Sólo” unha lle quedou.
Galiña choca, vaite deitar,
¡que ó teu niño te irán buscar!

Freire

Dedín, dedín,
de zampilinquín,
de zarza mosca,
de rabo de cosca,
cando o rei
por aquí pasou
todas as aves
convidou
menos unha
que deixou.
Zampilinguín,
zampilingato,
se queres comer
vaite deitar
detrás da igrexa,
que alí che darán
pan e “formento”
e cunha chavella
cho meterán dentro.

Puchinocativo, de Cervo

Dedín, dedín,
do teu borriquín,
cando o rei
por aquí pasou
todas as aves
convidou,
menos unha
que quedou.
Chirlosmirlos,
vaite deitar
ás portiñas
de Xan Rei.
Ponte de ouro
para o mouro,
Ponte de prata
para a gata,
chucuruchí
que saias ti.

Cortizas, Antón: ”Chirlosmirlos...”

Dedín, dedín,
do teu borriquín,
cando o rei
por aquí pasou
todas as aves
convidou,
menos unha
que quedou.
Isto foi
de gran pesar.
Chirlosmirlos
vaite deitar
ata que alguén
te veña buscar.

Cortizas, Antón: ”Chirlosmirlos...”

Dedín, dedín,
do teu borriquín,
cando o rei
por aquí pasou
todas as damas
convidou,
menos unha
que quedou.
Vai ás portas
de Baltasar
que che dean
de comer
e de cear.

Cortizas, Antón: ”Chirlosmirlos...”

Dedín,
do charramusquín,
alza, rabo de cuco.
Cando o rei
por aquí pasou
todas as aves
convidou,
menos unha
que deixou.
Chouca, mouca,
vaite deitar
ás portas
de teu primo,
que alí
te irán buscar.
Ti por ti,
quen te salvas es ti.

Cortizas, Antón: ”Chirlosmirlos...”

Dedín, dedín,
de charramusquín,
rabo de mosca,
rabo de cosca,
cando o rei
por aquí pasou
a tódalas aves
convidou,
menos unha
que deixou,
chouca
la mouca,
vaite deitar
“a las puertas”
de teu primo
que alí
te irán buscar.

Avoa de Álvaro - Alvaro

Dedín dedín,
de pequenequín,
de San Simon,
rabo de mosca,
cando o rei
por aquí pasou
todas as nenas
convidou,
“solo” unha
lle quedou.

Dedín dedín,
de pequenequín,
Xan, Xanote,
rabo do pote,
cando o rei
por aquí pasou
todas as nenas
convidou,
“solo” unha
que deixou,
nin para ti,
nin para min
nin para o rei
de Santiaguín.
Cabeza tola,
vaite deitar
ó camiño
de Santiaguiño,
que alí
te irán buscar
no teu cabaliño.

M. Barrio - Luis Tobío y Campos. “Cosas de niños”

Dedín, dedín
de pequenequín,
rabo de cuco
de San Farruco.
Cando el-rei por aquí pasou
todas as aves convidou.
Todas, todas menos unha.
Esa foi a máis fermosa
de Belén a Zaragoza,
de Zaragoza a Belén
onde comen pan e mel.

“Anillo”, “anillo”
de janjarabillo,
o teu fillo
a cardomar
que cho leven
a enterrar
toca, viola,
galiña, “pa” fóra.

O raposo

Ó rapa raposo
do cu piolloso,
non comas o año
de Pedro Castaño,
que vai na ribeira
buscar a manteiga
“prá” mulleriña,
que a ten paridiña
na porta da eira.
Un fillo varón,
que lle chaman Antón,
pelico de cabra
e fol de castrón.

Serafina Riveiro, de Brandomil - Zas

Pedro milmañas,
¿ris ou regañas?.

Pablo dos Vientos, de Luaña

Esas son outras,
dixo o raposo polas poutas.

Lucas, de Taboada

Arrapa, raposo,
e avanta no toxo.
E deixa a galiña
da miña veciña
que ten dous pitiños
que quedan orfiños.
Arrapa e arrapa
que a dona te atrapa
e bótache os cans
correndo detrás.

M. Barrio - E. Rodríguez: “Diccionario...”

Arriba, raposo,
que estás tras do toxo,
non comas o año
de Pedro Castaño
que vai na ribeira
catar a manteiga
para a vella parida
que está na silveira
cun feixe de estrelas
queimando as canelas.

M. Barrio - F. maciñeiras: “Literatura popular...”

Raposo, raposo
do cu piolloso,
non comas o año
de Pedro castaño,
que vai na ribeira
buscar a manteiga
para a muller
que está parideira
na porta da eira
cun fillo varón
chamado Antón
e outro tamaño
como un perillón.

M. Barrio - J. López de la Vega: “ La poesía portuguesa y la gallega”.

Arrapa, raposo,
na cima do toxo,
non mates a aña
de Pedro Castaña
que vai na ribeira
buscar a manteiga
e un pouco de mel
para dar á muller
que deixa parida
na porta da vila
cun fillo varón
e outro ladrón.
Bátelle, bátelle
no cu cun tizón.

M. Barrio - Tomo IV da “Biblioteca...”

categorias: